Eylül Ayında Ne Ekilir, Ne Dikilir? Kaçıran 1 Yıl Bekler! Kışlık Sebze Ekim Takvimi (Bölge Bölge)
Eylül ayında ne ekilir, ne dikilir? Bu sorunun cevabı kışın sofranıza ne geleceğini belirliyor. Eylül ayındayız ve şu an ektiğiniz her tohum kışın sofranıza gelecek. Ama bir sıkıntı var: Eylül’de ekilmesi gereken sebzeyi Ekim’de ekerseniz o sebze soğuğa yakalanır ve hiç ürün alamazsınız.
Bu yazıda Eylül ayında hangi sebzeyi tohumdan ekeceğinizi, hangisini fide olarak dikeceğinizi ve en önemlisi kendi bölgenizde ne zaman ekmeniz gerektiğini tek tek anlatıyorum. Sonunda da çoğu kişinin atladığı, hiç para harcamadan toprağınızı zenginleştiren bir tüyo var.
Eylül Ayında Ne Ekilir Sorusu Neden Bu Kadar Önemli?
Eylül bahçecilikte bir geçiş ayıdır. Toprak hâlâ sıcak, bu tohumun çimlenmesi için harika. Ama hava serinlemeye başladı, bu da kışlık sebzelerin sevdiği şey. Yani Eylül, yılın en cömert ekim aylarından biridir.
Bunun en güzel örneği ıspanaktır. Yazın sıcağında çok zor çimlenen ıspanak, Eylül’de bir haftada çıkar.
Eylülde toprak hâlâ sıcak, hava serin: ıspanak 7–10 günde çıkar
Eylül Ayında Ne Ekilir? Tohumdan Ekilen Sebzeler
Bunlar fide beklemeden, tohumu attığınız yerde büyüyecek sebzelerdir.
Tohumdan mı, fideden mi? Eylül ekim listesi
spanak Ne Zaman Ekilir?
Eylül’ün yıldızı budur. Ispanak yazın ekseniz çıkmaz, çünkü tohumu 20 derecenin üstünde çimlenmekte zorlanır; 30 dereceyi geçtiniz mi neredeyse hiç çıkmaz. Şimdi hava serinledi, bir haftada, en geç 10 günde çıkar.
Tohumu 1–2 santim derine ekin, üstünü hafif kapatın.
⚠️ Sık ekmeyin. Sonra seyreltmek zorunda kalırsınız.
Roka, Tere, Maydanoz ve Dereotu Balkonda Olur mu?
Bunlar balkonda saksıda bile olur. Roka 5–6 günde çıkar, bir aya kalmadan sofranıza gelir; en hızlı sonuç veren sebzedir.
Maydanozda sabırlı olun, çimlenmesi 3 haftayı bulabilir. Tohumu ılık suda bir gece beklettiğinizde hızlanır.
⚠️ Bir geceyi geçirmeyin. Tohum suda fazla kalırsa çürür.
Roka, tere, maydanoz ve dereotu balkonda saksıda bile olur
Turp Saksıda Nasıl Yetişir?
Kırmızı turp bir ayda hasat edilir, kışlık siyah turp biraz daha uzun sürebilir. Turp derinlik ister:
Kırmızı turp için 15–20 santim derinlikte bir saksı kullanın.
Siyah turp için daha derin bir saksı lazım.
Sığ saksıda doğru düzgün yumru bağlamaz.
Kışlık Marul, Pazı ve Kuzukulağı
Marul serin havayı sever; yazın ekilen marul acı çıkar, Eylül’de ekilen tatlı olur.
Pazı ve kuzukulağını bir kere ekersiniz, defalarca yaprak alırsınız. Ben özellikle pazıyı çok severim: dıştaki yaprakları koparırsınız, ortadan yenisi çıkar.
Pazıyı bir kere ekersiniz, defalarca yaprak alırsınız
Eylül Ayında Ne Dikilir? Fide Olarak Dikilen Sebzeler
Şimdi en önemli ayrıma geldik. Bazı sebzeleri Eylül’de tohumdan ekerseniz geç kalırsınız. Bunları fide olarak dikeceğiz.
Lahana, Karnabahar ve Brokoli Fidesi Ne Zaman Dikilir?
Bu üçü kardeştir, aynı aileden gelir. Tohumdan fide olmaları 6–7 hafta sürer; o yüzden Eylül’de tohum değil, hazır fide dikeceksiniz.
Fideyi dikerken toprak seviyesini değiştirmeyin. Derin dikerseniz gövde çürür.
⚠️ Bu üçlünün asıl fide dikim zamanı Temmuz–Ağustos’tur. Ilıman bölgelerde Eylül’de dikilen fide hâlâ baş bağlar. Soğuk bölgelerdeyseniz Eylül’de dikeceğiniz fide kışa yetişmez; ilkbahara bırakın ya da sera altına alın.
Lahana, karnabahar, brokoli: Eylülde tohum değil hazır fide dikilir
Kışın en dayanıklı sebzesidir, kar altında bile durur. Fidesini dikerken çukur açın ve boğazlamak için yer bırakın; beyaz kısmı böyle uzar.
Kereviz Eylül’de Dikilir mi?
Kereviz Eylül’de dikilmez. Eylül, kerevizin hasat ayıdır.
Tohumu Şubat–Nisan’da ekilir.
Fidesi Nisan–Haziran’da dikilir.
6–7 ay sonra, yani sonbaharda sökülür.
Eylül’de kereviz fidesi dikerseniz kök bağlamadan kışa girer. Bunu ilkbahara not edin.
Kereviz için not: Eylül hasat ayıdır, dikim Nisan–Haziran
Sarımsak, Kışlık Soğan ve Çilek Ne Zaman Dikilir?
Sarımsak Ne Zaman Dikilir?
Sarımsak soğuk ister; buna soğuklama diyoruz.
İç Anadolu ve Doğu gibi soğuk yerlerde: Eylül sonu–Ekim.
Akdeniz ve Ege sahilinde: Ekim sonundan Aralık başına kadar.
Kışı toprakta geçiren sarımsak Haziran–Temmuz’da kocaman baş olur. İlkbaharda diktiğinizde çoğu zaman küçük kalır.
Sarımsağın çimlendirilmesini ayrıca Kuru Sarımsak Çimlendirme yazımda anlatmıştım. Dikim şöyle: dişleri ayırın, kabuğunu soymayın, sivri ucu yukarı bakacak şekilde 5–7 santim derine, aralarında 10 santim bırakarak dikin.
Sarımsak dikim şeması: kabuğunu soymayın, sivri uç yukarı
Kışlık Soğan ve Arpacık
Sarımsakla aynı mantık: sonbaharda dikilir, kışı toprakta geçirir.
Çilek Fidesi Ne Zaman Dikilir?
Çilek fidesi sonbahar dikimi için Eylül sonu–Kasım arası uygundur. Sahil bölgelerinde Ekim ortası–Kasım ortası tam zamanıdır.
Şimdi dikerseniz kışı kök salarak geçirir. Akdeniz ve Ege’de Mart–Nisan’da, iç bölgelerde Mayıs–Haziran’da çilek toplarsınız. İlkbaharda dikerseniz o yıl daha az ürün alırsınız.
Çilek fidesini şimdi dikerseniz kışı kök salarak geçirir
Eylül Ayında Ne Ekilir, Bölgeme Göre Ne Zaman? (Bölge Bölge Takvim)
Şimdi çok önemli bir kısım: Türkiye’de tek bir ekim takvimi yoktur; Eylül ayında ne ekilir sorusunun cevabı bölgeye göre değişir. Aynı sebze Antalya’da Ekim sonuna kadar ekilirken, Erzurum’da Eylül başında ekilmezse sıkıntı olur. Yılın tamamı için Hangi Ayda Ne Ekilir? Sebze Ekim Takvimi yazıma da bakabilirsiniz.
Bölge bölge Eylül ekim takvimi: tek bir takvim yoktur
Akdeniz ve Ege Sahili: Acele etmenize gerek yok. Eylül’de ekilecekleri Eylül boyunca, hatta Ekim ortasına kadar rahatça ekebilirsiniz. Sizde asıl sorun sıcak: çok erken ekerseniz tohum çimlenmez.
Marmara ve İç Ege: Yukarıda saydığım ürünler için Eylül tam zamanı. Ispanak, roka gibi hızlı yeşillikleri Ekim’de de ekebilirsiniz, ama lahana, brokoli gibi fideleri ay sonunu geçirmeyin.
Karadeniz: Eylül’de ekilecekler için uygun. Ama nem yüksek olduğundan sık ekmeyin, havalanma olsun; yoksa mantar hastalığı basar. Fide aralarını normalden geniş tutun.
İç Anadolu: Eylül’ün ilk yarısı son şansınız. Don erken gelir, geç ekilen fide tutunamadan üşür.
Doğu ve Güneydoğu: Eylül ürünlerini Eylül başında ekin. Yüksek rakımdaysanız açıkta kışlık sebze zor; ya sarımsak yetiştirin ya da sera altına geçin.
Boş Toprağa Ne Ekilir? Yeşil Gübre Tüyosu
Bahçenizde ya da saksınızda boş kalan yer varsa sakın boş bırakmayın. Boş toprak kışın sertleşir, besinini kaybeder, yağmurla yıkanır.
Oraya yeşil gübre ekin: fiğ, yulaf, arpa gibi. Bunları yemek için değil, toprağı beslemek için ekiyoruz. İlkbaharda çiçek açmadan biçip toprağa karıştırırsınız. Toprağınız bahar geldiğinde bambaşka olur.
Bu, hiç para harcamadan toprağınızı zenginleştirmenin en kolay yoludur.
Yeşil gübre: fiğ, yulaf, arpa boş toprağı kışın besler
Özet: Eylül Ayında Ne Ekilir, Tek Bakışta
Ispanak: tohum, 1–2 cm derine, Eylül; 7–10 günde çıkar.
Roka, tere, maydanoz, dereotu: tohum, saksıda olur, Eylül.
Turp: tohum, derin saksı, Eylül; kırmızı turp 1 ayda hasat.
Kışlık marul, pazı, kuzukulağı: tohum, Eylül.
Lahana, karnabahar, brokoli: hazır fide, Eylül; soğuk bölgede ilkbahara bırakın.
Pırasa: fide, boğazlayarak, Eylül.
Kereviz: Eylül’de dikilmez, hasat ayı; tohum Şubat–Nisan.
Sarımsak: diş, 5–7 cm derine; soğuk bölge Eylül sonu–Ekim, sahil Ekim sonu–Aralık başı.
Kışlık soğan, arpacık: sonbahar dikimi, sarımsakla aynı.
Çilek: fide, Eylül sonu–Kasım.
Yeşil gübre (fiğ, yulaf, arpa): boş toprağa tohum, Eylül.
Sık Sorulan Sorular
Eylül ayında ne ekilir?
Ispanak, roka, tere, maydanoz, dereotu, turp, kışlık marul, pazı ve kuzukulağı doğrudan tohumdan ekilir. Lahana, karnabahar, brokoli ve pırasa fide olarak dikilir.
Eylül’de tohum mu ekilir, fide mi dikilir?
Hızlı yeşillikler (ıspanak, roka, maydanoz, turp) tohumdan ekilir. Lahana, karnabahar ve brokolinin tohumdan fide olması 6–7 hafta sürdüğü için Eylül’de hazır fide dikilir; bunların asıl tohum zamanı Temmuz–Ağustos’tur.
Ispanak ne zaman ekilir?
Eylül, ıspanak için en uygun aydır. Tohum 20 derecenin üstünde zorlanır, 30 derecede neredeyse hiç çıkmaz. Eylül’de hava serinlediği için 7–10 günde çıkar. 1–2 cm derine, seyrek ekilir.
Sarımsak ne zaman dikilir?
Sarımsak soğuk ister. Soğuk bölgelerde Eylül sonu–Ekim, sahil bölgelerinde Ekim sonu–Aralık başı. Dişler sivri ucu yukarı, 5–7 cm derine, 10 cm arayla dikilir. Kışı toprakta geçiren sarımsak Haziran–Temmuz’da iri baş bağlar.
Çilek fidesi ne zaman dikilir?
Eylül sonundan Kasım’a kadar; sahilde Ekim ortası–Kasım ortası. Sonbaharda dikilen çilek kışı kök salarak geçirir ve ilkbaharda dikilene göre çok daha fazla ürün verir.
Kereviz Eylül’de dikilir mi?
Hayır. Eylül kerevizin hasat ayıdır. Tohumu Şubat–Nisan’da ekilir, fidesi Nisan–Haziran’da dikilir, 6–7 ay sonra sonbaharda sökülür.
Balkonda kışlık sebze olur mu?
Olur. Roka, tere, maydanoz ve dereotu saksıda yetişir; roka 5–6 günde çıkar ve bir ayda sofraya gelir. Turp için 15–20 cm derinlikte saksı gerekir.
Kendi bölgemde ne zaman ekmeliyim?
Akdeniz ve Ege sahili: Eylül boyunca, hatta Ekim ortasına kadar. Marmara ve İç Ege: Eylül. Karadeniz: Eylül, seyrek ekin. İç Anadolu: Eylül’ün ilk yarısı. Doğu ve Güneydoğu: Eylül başı.
Sonuç
Eylül’de ekim yapmak:
Kışlık sebzeyi tam zamanında yetiştirir
Yazın çimlenmeyen ıspanağı, marulu sofraya getirir
Sarımsak ve çilekte ilkbahar dikimine göre kat kat fazla ürün verir
Boş toprağı yeşil gübreyle bedava besler
Eylül ayında ne ekilir sorusunun cevabını artık biliyorsunuz. Toprak sıcak, hava serin; bu ay kaçarsa bir sonraki Eylül’ü beklersiniz. Ekim ayında ne ekileceğini de YouTube kanalımda anlatacağım; kaçırmamak için abone olmayı ve zili aktif etmeyi unutmayın. Umarım bu bilgiler size yardımcı olur.
Detaylı Youtube videoma aşağıdan ulaşabilirsiniz;